Ciasta i desery

/18 października 2017

Szarlotka po staropolsku – krucha, pachnąca i pełna jabłek

Szarlotka po staropolsku to klasyczny wypiek z dużą ilością jabłek, kruchym spodem i rumianą warstwą ciasta na wierzchu. Ten przepis sprawdzi się wtedy, gdy chcesz upiec dużą blachę domowego ciasta dla rodziny, gości albo na weekend. Dzięki prostym składnikom i sprawdzonej metodzie szarlotka wychodzi aromatyczna, wilgotna w środku i przyjemnie krucha.

To wypiek dla osób, które lubią tradycyjne smaki i konkretne, domowe ciasta bez zbędnych dodatków. Najlepiej smakuje jesienią i zimą, ale tak naprawdę można ją piec przez cały rok, zwłaszcza gdy masz pod ręką dobre, kwaśniejsze jabłka. W wersji staropolskiej liczy się prostota, dużo owoców i zapach cynamonu, który wypełnia całą kuchnię.

Dlaczego warto zrobić szarlotkę po staropolsku

Największą zaletą tego przepisu jest jego przewidywalność. Szarlotka po staropolsku nie wymaga skomplikowanych technik ani trudno dostępnych składników, a mimo to daje bardzo dobry efekt. To duża blacha ciasta, więc sprawdzi się na rodzinne spotkanie, święta albo do popołudniowej kawy przez kilka dni.

Drugim plusem jest smak. Kwaśne antonówki dobrze równoważą słodycz kruchego ciasta, a cynamon podkreśla jabłkowy aromat. Dodatkowo w tym przepisie jabłka stanowią solidną warstwę, dzięki czemu wypiek nie jest suchy. Wiele osób szuka właśnie takiej wersji: tradycyjnej, z grubą warstwą owoców i chrupiącą górą.

To także dobry przepis dla początkujących. Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić szarlotkę po staropolsku, ile piec i co zrobić, żeby spód nie rozmiękł, tutaj znajdziesz konkretne wskazówki.

Jak przygotować szarlotkę po staropolsku

Przygotowanie zaczyna się od zrobienia kruchego ciasta na bazie mąki, masła, żółtek, śmietany i cukru. Jedna część ciasta trafia do zamrażalnika, dzięki czemu później łatwo zetrzeć ją na wierzch. Druga część służy jako spód i boki ciasta, które warto wcześniej lekko podpiec. To prosty sposób na to, żeby warstwa jabłek nie rozmoczyła ciasta od dołu.

Jabłka należy obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach. Po połączeniu z cukrem i cynamonem puszczą trochę soku, dlatego warto go odlać. Dodatek bułki tartej wiąże resztę wilgoci i pomaga zachować odpowiednią strukturę nadzienia. Na końcu wystarczy ułożyć jabłka na podpieczonym spodzie i zetrzeć na górę schłodzone ciasto.

Składniki

Na ciasto

750 g mąki pszennej
200 g masła
1 szklanka cukru
4 żółtka
2 łyżki śmietany
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 opakowanie cukru waniliowego

Na nadzienie jabłkowe

2,5 kg jabłek, najlepiej antonówek
1/2 szklanki cukru
2 łyżeczki cynamonu
2 łyżki bułki tartej

Dodatkowo

papier do pieczenia
forma 28 x 40 cm

Instrukcje krok po kroku

Przesiej mąkę do dużej miski lub garnka. Dodaj proszek do pieczenia, 1 szklankę cukru i cukier waniliowy.
Dodaj masło, żółtka oraz śmietanę. Zagnieć składniki na jednolite, kruche ciasto.
Podziel ciasto na 2 części i uformuj z nich kule. Jedną włóż do zamrażalnika na co najmniej 30 minut.
Drugą część rozwałkuj i wyłóż nią blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia. Postaraj się lekko wyciągnąć ciasto także na boki formy.
Podpiecz spód przez około 15 minut w temperaturze 170°C.
W tym czasie obierz jabłka i zetrzyj je na tarce o grubych oczkach.
Dodaj do jabłek 1/2 szklanki cukru oraz cynamon. Wymieszaj i odlej nadmiar soku.
Wsyp bułkę tartą i ponownie dokładnie wymieszaj.
Lekko przestudź podpieczony spód i równomiernie wyłóż na niego jabłka.
Wyjmij drugą część ciasta z zamrażalnika i zetrzyj ją na grubych oczkach tarki bezpośrednio na warstwę jabłek.
Piecz szarlotkę około 60 minut w temperaturze 170°C, aż wierzch się zarumieni.
Po upieczeniu odstaw do przestudzenia. Najlepiej kroi się po lekkim ostygnięciu.

Najczęstsze błędy

Zbyt mokre jabłka: jeśli nie odlejesz soku, nadzienie może rozmiękczyć spód. Zawsze odsącz nadmiar płynu i dodaj bułkę tartą.
Niepodpieczony spód: pominięcie tego kroku sprawia, że ciasto od dołu bywa surowe lub wilgotne.
Zbyt krótko chłodzone ciasto: jeśli masa nie będzie dobrze schłodzona, trudno będzie ją zetrzeć na górę.
Za słodkie jabłka: przy słodszych odmianach warto zmniejszyć ilość cukru, żeby zachować klasyczny smak.
Zbyt wysoka temperatura pieczenia: wierzch może szybko się przypalić, a środek nie dopiec. Najlepiej trzymać się 170°C.

Wskazówki i triki

Najlepsze do tego przepisu są antonówki, ale możesz użyć też szarej renety lub innych kwaśniejszych jabłek.
Jeśli chcesz wykorzystać białka, ubij je z cukrem i dodaj warstwę piany na jabłka. Możesz dosypać też kisiel cytrynowy dla lepszej stabilności.
Masło powinno być chłodne, wtedy kruche ciasto będzie miało lepszą strukturę.
Po upieczeniu warto odczekać, aż szarlotka lekko przestygnie. Ciepła jest delikatna i może się kruszyć podczas krojenia.
Jeśli lubisz bardziej korzenny smak, dodaj szczyptę mielonych goździków lub odrobinę gałki muszkatołowej.

Jak podać szarlotkę po staropolsku

Najprościej podać ją lekko ciepłą lub całkowicie wystudzoną, oprószoną cukrem pudrem. Dobrze smakuje z kawą, herbatą albo szklanką mleka. Jeśli chcesz przygotować większy domowy deserowy stół, obok tej szarlotki możesz postawić także Budyniowiec z jabłkami. Taki wypiek świetnie sprawdzi się również z kulką lodów waniliowych albo kleksem bitej śmietany.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile piec szarlotkę po staropolsku?

Około 60 minut w temperaturze 170°C. Wierzch powinien być wyraźnie zarumieniony.

Dlaczego szarlotka wychodzi mokra od spodu?

Najczęściej winne są zbyt soczyste jabłka albo brak podpieczenia spodu. Pomaga też dodatek bułki tartej do nadzienia.

Czy można zrobić ją dzień wcześniej?

Tak. To nawet dobry pomysł, bo po kilku godzinach ciasto lepiej się kroi i smaki się wyrównują.

Jakie jabłka wybrać do szarlotki?

Najlepiej kwaśniejsze i aromatyczne, na przykład antonówki. Dzięki nim ciasto nie jest mdłe.

Czy można zamienić masło na margarynę?

Można, ale masło daje lepszy smak i bardziej kruchą strukturę. Jeśli zależy ci na tradycyjnym efekcie, wybierz masło.

Podsumowanie

Szarlotka po staropolsku to sprawdzony przepis na dużą blachę domowego wypieku z jabłkami, który udaje się bez skomplikowanych zabiegów. Kruche ciasto, cynamonowe nadzienie i lekko chrupiący wierzch tworzą zestaw, do którego chce się wracać. Jeśli szukasz klasycznego ciasta z jabłkami na rodzinne spotkanie albo po prostu na co dzień, ta szarlotka po staropolsku będzie bardzo dobrym wyborem.